شیشه یک ماده غیر آلی، سخت، شفاف یا نیمه‌شفاف است که به‌صورت آمورف (بی‌شکل) ساخته می‌شود. به بیان ساده، شیشه حاصل ذوب و سرد شدن سریع موادی چون سیلیس (شن)، کربنات سدیم و آهک است، بدون آن‌که فرصت کریستالی شدن داشته باشند. ساختار شیشه برخلاف بلورها، نامنظم است و به همین دلیل به آن «جامد آمورف» یا «شبه‌جامد» می‌گویند.

⸻

 ضرورت استفاده و کاربرد شیشه

شیشه به‌دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، در معماری، طراحی داخلی، صنعت، پزشکی و هنر کاربرد فراوانی دارد. برخی دلایل استفاده از شیشه:
 • شفافیت و عبور نور: ایجاد روشنایی طبیعی در فضاهای داخلی
 • زیبایی ظاهری: استفاده در نما، دکوراسیون و مبلمان
 • عایق حرارتی و صوتی (در شیشه‌های دوجداره)
 • مقاومت در برابر شرایط محیطی و شیمیایی
 • قابل بازیافت بودن و دوست‌دار محیط زیست

کاربردهای اصلی در ساختمان:

 • پنجره‌ها، درها، پارتیشن‌ها
 • نمای خارجی (فریم‌لس، کرتین‌وال)
 • سقف‌های نورگیر
 • کابین دوش، نرده‌های شیشه‌ای، کف‌سازی خاص

⸻

 خواص عمومی شیشه

شیشه ویژگی‌هایی دارد که آن را برای کاربردهای ساختمانی و صنعتی مناسب می‌کند:
 • شفافیت بالا: عبور نور تا ۹۰٪
 • مقاومت در برابر فشار و ضربه (در انواع خاص)
 • غیر قابل نفوذ بودن در برابر آب و گاز
 • مقاومت در برابر خوردگی شیمیایی
 • قابلیت شکل‌دهی و برش در ابعاد مختلف
 • مقاومت حرارتی مناسب در شیشه‌های مخصوص (تا ۶۰۰ درجه سانتی‌گراد)

⸻

 انواع شیشه‌های ساختمانی (شیشه جام)

شیشه‌های ساختمانی یا به اصطلاح “شیشه جام”، به انواع شیشه‌هایی گفته می‌شود که به‌صورت تخت تولید و در ساختمان‌ها استفاده می‌شوند. مهم‌ترین انواع آن عبارت‌اند از:

۱. شیشه ساده (فلوت – Float Glass)

شیشه‌ای تخت، شفاف و بدون موج با سطحی یکنواخت؛ پایه‌ای‌ترین نوع شیشه که در بسیاری از کاربردها استفاده می‌شود.

۲. شیشه دوجداره (Insulated Glass Units)

از دو یا چند لایه شیشه با فاصله بین آن‌ها که با گاز آرگون یا هوا پر شده، تشکیل می‌شود. عایق حرارتی و صوتی بسیار خوب.

۳. شیشه سکوریت (Tempered Glass)

شیشه‌ای است که با عملیات حرارتی مقاوم شده و در صورت شکستن به قطعات کوچک بدون لبه تیز تبدیل می‌شود. مقاوم‌تر از شیشه معمولی.

۴. شیشه لمینت (Laminated Glass)

از دو یا چند لایه شیشه که با لایه‌ای از رزین یا فیلم پلاستیکی (معمولاً PVB) چسبیده‌اند. هنگام شکست، خرده‌ها به لایه می‌چسبند و فرو نمی‌ریزند. مناسب برای امنیت.

۵. شیشه مات (Frosted/Acid-Etched Glass)

برای حفظ حریم خصوصی، به صورت ماسه‌پاشی یا اسیدی کدر می‌شود. نور را عبور می‌دهد ولی شفاف نیست.

۶. شیشه رنگی (Tinted Glass)

شیشه‌هایی با رنگ‌های مختلف که نور خورشید را فیلتر می‌کنند؛ کاربرد در نمای ساختمان‌ها و دکوراسیون.

۷. شیشه رفلکس (Reflective Glass)

دارای پوشش فلزی برای انعکاس نور و حرارت؛ در نماهای شیشه‌ای مدرن استفاده می‌شود.

⸻

اشکال خاص شیشه

غیر از انواع تخت و معمول، شیشه در اشکال خاص هم تولید می‌شود:

۱. شیشه خم (Curved Glass)

شیشه‌ای است که به‌صورت حرارتی یا مکانیکی به فرم منحنی درآورده می‌شود. در نماهای خاص، ویترین فروشگاه‌ها، یا وسایل نقلیه کاربرد دارد.

۲. شیشه ضد گلوله (Bulletproof Glass)

ترکیبی از شیشه‌های چند لایه لمینت شده با پلی‌کربنات که در برابر شلیک مقاوم است.

۳. شیشه هوشمند (Smart Glass)

تغییر رنگ یا شفافیت به کمک برق؛ در طراحی مدرن برای صرفه‌جویی در انرژی و کنترل نور به‌کار می‌رود.

۴. شیشه مشبک یا دکوراتیو (Patterned/Decorative Glass)

دارای طرح و نقش برجسته برای استفاده تزئینی در دکوراسیون داخلی، پارتیشن و درب‌ها.

۵. شیشه مسلح (Wired Glass)

شیشه‌ای که درون آن شبکه‌ای از سیم فولادی قرار دارد. هنگام شکست، قطعات آن به سیم‌ها چسبیده و نمی‌ریزند.