شیشه سکوریت
شیشه سکوریت (Tempered Glass) نوعی شیشه ایمنی است که از طریق فرآیند گرمادهی و سرمایش سریع در دمای بالا ساخته میشود تا مقاومت فیزیکی و حرارتی آن افزایش یابد. شیشه سکوریت در مقایسه با شیشههای معمولی، ۴ تا ۵ برابر مقاومتر است و در صورتی که بشکند، به قطعات ریز و غیر برنده تبدیل میشود که خطر آسیب دیدگی را کاهش میدهد.
ویژگیهای کلیدی شیشه سکوریت:
• ایمنی بیشتر: در صورت شکستن، به قطعات کوچک و غیر تیز تبدیل میشود.
• مقاومت فیزیکی بالا: در برابر فشار، ضربه و کشش مقاومت بیشتری از شیشه معمولی دارد.
• مقاومت حرارتی بالا: قادر است تغییرات دما را تا حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد تحمل کند.
• مقاومت در برابر شوکهای حرارتی: میتواند تغییرات ناگهانی دما را تحمل کند بدون اینکه دچار ترک شود.
⸻
مواد تشکیلدهنده شیشه سکوریت
شیشه سکوریت از ترکیب مواد شیشهای معمولی تهیه میشود، اما پس از تولید اولیه، وارد فرآیند سکوریت میشود که باعث افزایش مقاومت آن میشود. ترکیبات شیمیایی اصلی آن عبارتند از:
• سیلیس (SiO₂): ماده اصلی شیشه که حدود ۷۰-۷۵ درصد ترکیب شیشه سکوریت را تشکیل میدهد.
• کربنات سدیم (Na₂CO₃): برای کاهش دمای ذوب سیلیس و راحتی فرآیند تولید.
• آهک (CaO): برای افزایش مقاومت شیشه در برابر رطوبت و مواد شیمیایی.
• اکسید منیزیم (MgO): برای بهبود ویژگیهای شیمیایی و افزایش دوام.
• اکسید آهن (FeO): ممکن است در برخی ترکیبها به منظور کنترل رنگ یا شفافیت شیشه استفاده شود.
این مواد به شیشه کمک میکنند تا استحکام و ویژگیهای مکانیکی مورد نیاز را برای تحمل فشار و ضربه بالا تأمین کند.
⸻
فرآیند تولید شیشه سکوریت
فرآیند تولید شیشه سکوریت به شرح زیر است:
1. برش شیشه خام: شیشه معمولی ابتدا به ابعاد و اندازههای مورد نیاز برش داده میشود. برش و سوراخکاری باید قبل از فرآیند سکوریت انجام شود زیرا پس از آن تغییرات در ابعاد امکانپذیر نیست.
2. گرمادهی: شیشه به طور یکنواخت در کورهای گرم میشود تا دمای آن به حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ درجه سانتیگراد برسد. این دما برای شروع فرآیند نرم شدن شیشه کافی است.
3. سرد کردن سریع (کوئنچ): بلافاصله پس از خروج از کوره، شیشه با استفاده از جریانهای هوای پرفشار یا گاز سرد به سرعت خنک میشود. این فرآیند باعث ایجاد تنشهای فشاری در سطح شیشه و تنشهای کششی در مرکز آن میشود.
4. شکستگی در صورت آسیب: در صورت وارد شدن ضربه به شیشه، آن به جای شکستن به صورت تکههای بزرگ، به قطعات ریز و کوچک تبدیل میشود که هیچکدام لبه تیز ندارند و از این جهت ایمنی بیشتری ایجاد میکند.
⸻
کاربردهای شیشه سکوریت
شیشه سکوریت به دلیل ویژگیهای خاصش در بسیاری از صنایع و کاربردهای تخصصی استفاده میشود. برخی از کاربردهای مهم آن عبارتند از:
• ساختمانسازی: در نمای شیشهای (کرتینوال)، پارتیشنها، دربهای شیشهای، نردههای شیشهای، سقفهای شیشهای.
• صنعت خودرو: برای شیشههای جانبی، عقب و دربهای خودرو (غیر از شیشه جلو که معمولاً از شیشه لمینت استفاده میشود).
• لوازم خانگی: دربهای فر، اجاق گاز و ماکروویو، صفحه نمایشهای شیشهای.
• مبلمان: میزهای شیشهای، قفسهها و شلفهای دکوری.
• فضاهای عمومی: ویترین فروشگاهها، دربهای اتوماتیک، حفاظها.
• صنایع الکترونیک: در تولید صفحه نمایشگرهای شیشهای.
⸻
مزایای شیشه سکوریت
1. ایمنی بالا:
در صورت شکستن، شیشه به قطعات ریز تبدیل میشود که هیچکدام لبههای تیز ندارند و از این جهت ایمنی بالایی دارد.
2. مقاومت مکانیکی بالا:
شیشه سکوریت در برابر ضربه، فشار و کشش تا ۴ الی ۵ برابر مقاومتر از شیشههای معمولی است.
3. مقاومت حرارتی بالا:
میتواند در برابر تغییرات دما تا حدود ۲۵۰ درجه سانتیگراد مقاومت کند و در نتیجه برای استفاده در محیطهای با دمای بالا مناسب است.
4. شفافیت و زیبایی:
شیشه سکوریت دارای شفافیت بسیار بالا است و به زیبایی فضا میافزاید، مخصوصاً در طراحیهای مدرن و مینیمالیستی.
5. پایداری در برابر مواد شیمیایی:
شیشه سکوریت در برابر بسیاری از مواد شیمیایی مقاوم است و از این رو در محیطهای صنعتی و آزمایشگاهی کاربرد دارد.
⸻
معایب شیشه سکوریت
1. قابلیت پردازش ندارد:
پس از انجام فرآیند سکوریت، نمیتوان شیشه را برش داد، سوراخ کرد یا هر گونه تغییر مکانیکی در آن ایجاد کرد. تمام تغییرات باید قبل از سکوریت انجام شود.
2. هزینه بالا:
فرآیند تولید شیشه سکوریت نسبت به شیشههای معمولی پیچیدهتر است و به همین دلیل قیمت آن بالاتر است.
3. شکست ناگهانی:
شیشه سکوریت ممکن است در شرایط خاص (مانند ضربه به لبهها یا وجود نقاط ضعف داخلی) به طور ناگهانی بشکند، هرچند که در این حالت قطعات آن ریز و غیر برنده میشود.
4. محدودیت ابعادی:
شیشههای سکوریت معمولاً برای ابعاد بزرگ مناسبنیستند. برای ابعاد خیلی بزرگ نیاز به استفاده از شیشههای لمینت است.
5. آسیبپذیری نسبت به فشار زیاد در لبهها:
اگر لبه شیشه سکوریت به درستی پرداخت نشود یا به طور غیرحرفهای نصب شود، میتواند به راحتی بشکند.
⸻
نتیجهگیری:
شیشه سکوریت به دلیل ویژگیهای ایمنی، مقاومت بالا در برابر حرارت و ضربه، و قابلیت استفاده در بسیاری از پروژهها و صنایع، یک انتخاب مناسب برای بسیاری از کاربردهای شیشهای است. اما در انتخاب آن باید به اندازه، نوع پروژه و شرایط اجرایی توجه کرد تا از مزایا بهرهبرداری کامل انجام شود و از معایب آن جلوگیری گردد.
